Gemeente in gebreke stellen

Voorbeelden van een vergunning, subsidie, ontheffing, voorziening of uitkering waarvoor je een aanvraag moet indienen bij de gemeente zijn:

• een omgevingsvergunning;
• een drank- en horecavergunning;
• een bijstandsuitkering;
• een voorziening op grond van de Wmo 2015 of de Jeugdwet;
• een subsidie voor klimaat, sport, integratie, cultuur of jongeren;
• Een ontheffing voor een parkeerplek (als je wilt parkeren op een plek die normaal gesproken niet als parkeerplek bestemd is).

Beslistermijn

Meestal is vastgelegd in de wet binnen welke termijn de gemeente moet beslissen. Is er geen wettelijke termijn, dan geldt een redelijke termijn. Wat redelijk is, hangt af van de soort beslissing. Dit kan enkele dagen of weken zijn, maar soms ook langer. Staat er geen beslistermijn in de wet? Dan moet je van de gemeente binnen 8 weken bericht krijgen. Dit kan de beslissing zijn, maar ook een brief waarin staat wanneer je de beslissing krijgt. In deze brief kan een termijn staan van meer dan 8 weken.

Verlengen beslistermijn

Beslist de gemeente niet binnen de wettelijke of een redelijke termijn, dan kan je recht hebben op een dwangsom in geld en kan je tevens beroep instellen bij de rechtbank. Dit geldt echter niet als de gemeente meer tijd nodig heeft om een goede, weloverwogen beslissing te nemen op jouw aanvraag of bezwaarschrift. In de volgende situaties kan de gemeente de beslistermijn verlengen:

• Je moet aanvullende informatie geven zodat de gemeente een goede beslissing kan nemen.
• Je hebt zo veel informatie gegeven dat de gemeente niet binnen de beslistermijn kan beslissen.
• De gemeente moet noodzakelijke informatie uit het buitenland opvragen.
• Je hebt schriftelijk ingestemd met verlenging van de beslistermijn.
• Als de vertraging (gedeeltelijk) aan je te wijten is.
• Als er is sprake van overmacht (bijvoorbeeld als het gemeentehuis is afgebrand).

In al deze gevallen heb je geen recht op een dwangsom en kan je niet direct beroep instellen.

Is de beslistermijn verstreken en heb je nog geen beslissing van de gemeente op jouw aanvraag of bezwaarschrift? Je stuurt de gemeente dan een brief waarin je verzoekt om een dwangsom. Dit heet een ingebrekestelling.

Na ontvangst van je brief heeft de gemeente nog 2 weken de tijd om een beslissing te nemen. Doet de gemeente dat niet dan heeft dit gevolgen:

• De eerste 14 dagen is de dwangsom € 23 per dag, de volgende 14 dagen € 35 per dag en de overige dagen € 45 per dag. Je ontvangt de dwangsom niet meer dan 42 dagen met een maximum van € 1.442,00.
• Je kan direct beroep instellen bij de rechtbank. Je hoeft dus niet eerst bezwaar te maken. Verklaart de rechter het beroep gegrond, dan moet de gemeente alsnog beslissen binnen de termijn die de rechter heeft bepaald (meestal 2 weken). Ook stelt de rechtbank een dwangsom vast voor het geval de gemeente nog steeds niet op tijd beslist. De hoogte wordt bepaald door de rechter.

Sinds 1 oktober 2009 geldt de Wet dwangsom en beroep. Deze wet versterkt jouw positie wanneer de gemeente niet op tijd op jouw aanvraag of bezwaarschrift beslist. Met de mogelijkheid een dwangsom te vragen en direct beroep in te stellen, wordt de gemeente aangespoord zo snel mogelijk een beslissing te nemen.

De wet geldt niet alleen voor beslissingen van de gemeente, maar ook voor beslissingen van provincies, waterschappen of de rijksoverheid.

• Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen (Stb. 2009, 383) 
• Algemene wet bestuursrecht